Kişisel bir e-posta kaynakçaya eklenir mi?

Okurun erişemeyeceği kişisel iletişimler APA yaklaşımında kaynakça girdisi yerine metinde belirtilir. Paylaşım izni ve mahremiyet koşullarını ayrıca değerlendirin.

Bir makalenin düzeltme bildirimi varsa hangi sürümü kullanmalıyım?

Yayıncının güncel kaydını ve düzeltmenin hangi bulguları etkilediğini inceleyin. Kullanılan bilgi düzeltmeden etkileniyorsa yalnızca eski PDF üzerinden aktarım yapmayın.

Görselde kaynak yazmak kullanım izni yerine geçer mi?

Kaynak belirtmek ile yeniden kullanım izni farklı konulardır. Görselin lisansını, hak sahibinin koşullarını ve kurumunuzun gerekliliklerini ayrıca kontrol edin.

Aynı tezde APA ve dipnot sistemi birlikte kullanılabilir mi?

Açıklama dipnotları metne ek bilgi vermek için kullanılabilir; bunlar kendiliğinden ayrı bir kaynak sistemi gerektirmez. Atıf düzenini karıştırmadan önce enstitünüzün güncel yönergesini ve danışmanınızın beklentisini kontrol edin.

APA 7 Kaynak Gösterme: Metin İçi Atıf ve Kaynakça Örnekleri

APA 7 kaynak gösterme kurallarını metin içi atıf, kaynakça şablonları ve denetim adımlarıyla öğrenin; tezinizde tutarlı bir kaynak sistemi kurun.

Bir paragrafta yazarı belirtip kaynakçada farklı bir yıl kullanmak, küçük bir biçim sorunu gibi görünse de okurun kaynağa ulaşmasını engeller. APA 7 kaynak gösterme, metindeki iddia ile o iddiayı destekleyen eserin kaydını birbirine bağlayan bir sistemdir. Amaç yalnızca noktalama işaretlerini doğru yerleştirmek değil, düşüncenin kime ait olduğunu açık tutmaktır.

Bu rehberde metin içi atıf ile kaynakça arasındaki ilişkiyi kuracak, farklı yayın türlerini uygun şablona yerleştirecek ve teslim öncesinde iki yönlü denetim yapacaksınız. Aşağıdaki köşeli parantezli alanlar doldurulacak şablonlardır; gerçek yayın veya araştırmacı bilgisi değildir. Örnekleri kendi kaynağınızın doğrulanmış bibliyografik bilgileriyle tamamlayın.

APA 7 kaynak gösterme sisteminin iki ayağı

Metin içi atıf, okuyucuya ilgili fikrin hangi yazarın hangi tarihli çalışmasına dayandığını söyler. Kaynakça ise eseri bulmak için gerekli ayrıntıları verir. Genel olarak metinde atıf yaptığınız erişilebilir eser kaynakçada bulunmalı, kaynakçadaki eser de çalışmanızda kullanılmış olmalıdır. Yalnızca okuduğunuz fakat metinde yararlanmadığınız yayınları listeyi uzatmak için eklemeyin.

Temel mantık yazar ve tarih bilgisidir. Anlatı atfında yazar cümlenin parçasıdır: “[Soyad] ([Yıl]), geri bildirim sıklığı ile algılanan yarar arasındaki ayrımı tartışır.” Parantez içi atıfta ise bilgi cümlesinin sonunda yazar ve tarih bulunur: “Geri bildirimin niteliği, yalnızca sıklığıyla açıklanamaz ([Soyad], [Yıl]).” İki biçim de kaynağın hangi düşünceyi desteklediğini açık göstermelidir.

Atfı paragrafın sonuna koymak her zaman bütün paragrafın kaynağını açıklamaz. Aynı paragrafta farklı çalışmaları karşılaştırıyorsanız kaynak geçişlerini görünür kılın. “Buna karşılık”, “aynı araştırmada” veya yazar adını tekrar kullanmak gibi çözümler, hangi yargının nereden geldiğini belirginleştirir. Okurdan atfın kapsamını tahmin etmesini beklemeyin.

APA kuralları ile üniversitenizin tez biçimi yönergesi farklı alanları düzenleyebilir. Örneğin enstitü kapak, bölüm sırası ve sayfa yerleşimi için kendi koşullarını belirleyebilir. Enstitünüzün güncel yönergesini kontrol edin ve olası çelişkileri teslimden önce danışmanınızla netleştirin. Sayfa düzenini atıf sistemiyle birlikte ele almak için tez yazım kuralları rehberine bakabilirsiniz.

Yazar sayısına ve aktarma biçimine göre atıf kurun

Tek yazarlı eserde soyadı ve tarih yeterli başlangıç bilgisidir. İki yazarlı eserde iki soyadı da her atıfta kullanılır. APA’nın İngilizce anlatı biçiminde “and”, parantez içinde ise “&” yer alır; Türkçe tezlerde anlatı bağlacı ve kısaltmalar için kurumun benimsediği dil uyarlamasını izleyin. Bir bölümde “ve”, diğerinde farklı bir düzen kullanarak gelişigüzel geçiş yapmayın.

Üç veya daha çok yazarlı eserlerin metin içi atıflarında, belirsizlik oluşmadığı sürece ilk yazarın soyadından sonra “et al.” kullanılır. Türkçe uyarlamalarda karşılaşabileceğiniz “vd.” biçimini kurumunuzun yazım tercihiyle birlikte değerlendirin. Bu kısaltma kaynakçadaki yazarları gelişigüzel çıkarmanıza izin vermez. Metin içi kısaltma ile kaynakça yazar dizilimi farklı kurallara tabidir.

Durum	Metin içi şablon	Dikkat noktası
Tek yazar	([Soyad], [Yıl])	Soyadının yazımı kaynakçayla aynı olmalı
İki yazar	([Soyad A] & [Soyad B], [Yıl])	İki yazar da gösterilir
Üç ve daha fazla yazar	([İlk soyad] et al., [Yıl])	Belirsizlik varsa ayrıştırma gerekir
Doğrudan alıntı	([Soyad], [Yıl], p. [Sayfa])	Yer belirteci eklenir
Kurum yazarlı eser	([Kurum adı], [Yıl])	Kurum adı tutarlı yazılır

Tablodaki “p.” APA’nın İngilizce sayfa kısaltmasıdır; Türkçe tezlerde kurumun kabul ettiği “s.” gibi uyarlamalar bulunabilir. Bunları birbirinden habersiz iki ayrı standart gibi kullanmayın. Tez boyunca tek bir dil tercihi uygulayın ve örnek şablonu nihai yazım kuralıyla karşılaştırın. Aynı kontrol, tarih bulunamadığında kullanılan kısaltmalar için de gereklidir.

Birden fazla kaynağı aynı parantezde kullanırken eserleri kaynakça düzeniyle uyumlu biçimde alfabetik sıralayın ve aralarına noktalı virgül koyun. Aynı yazarın aynı tarihli farklı eserleri gerekiyorsa yıl bilgisine eklenen harfler metin ve kaynakçada eşleşmelidir. Harfleri kaynak yöneticisinin önerisini kontrol etmeden rastgele vermeyin. Önce eser kayıtlarının gerçekten farklı yayınlara ait olduğunu doğrulayın.

Doğrudan alıntı, parafraz ve ikincil kaynağı ayırın

Doğrudan alıntı, kaynağın sözcüklerini aynen aktarmaktır. APA’da kısa alıntılar tırnak içinde, 40 veya daha fazla sözcüklük alıntılar ise blok biçiminde sunulur. Yazar ve tarihe ek olarak sayfa ya da uygun bir yer belirteci gerekir. Sayfasız bir çevrim içi içerikte bölüm başlığı veya paragraf numarası gibi okurun parçayı bulmasını sağlayan bir konum kullanılabilir.

Parafraz, yalnızca birkaç sözcüğü eş anlamlısıyla değiştirmek değildir. Kaynaktaki düşünceyi doğru anlayıp kendi anlatım düzeninizle aktarırsınız; düşüncenin kaynağı yine belirtilir. Sayfa numarası genel parafrazlarda zorunlu olmayabilir, ancak uzun bir eserde belirli bir tartışmaya işaret ediyorsanız okura yardımcı olur. Atıf eklemek, kaynağın cümle yapısını çok yakından izleyen bir metni kendiliğinden uygun hâle getirmez.

Örneğin bir kaynak, geribildirimin uygulanabilir öneriler içerdiğinde daha yararlı algılandığını savunuyorsa bunu “Daha çok yorum almak her durumda daha iyi öğrenme sağlar” diye aktaramazsınız. Bu ifade hem koşulu kaldırır hem de daha güçlü bir sonuç iddia eder. İyi parafraz, özgün cümleyi değiştirirken iddianın sınırlarını korur. Kaynağın örneklemini ve araştırma tasarımını da gözden kaçırmayın.

İkincil aktarım, okumadığınız bir eseri başka bir yayından öğrenmenizdir. Öncelik özgün kaynağa erişmektir; erişemiyorsanız metinde özgün eseri ve gerçekte okuduğunuz kaynağı ayıran bir aktarım biçimi kullanın. Kaynakçaya gerçekten eriştiğiniz yayını alın. Yalnızca başka bir makalenin kaynakçasında gördüğünüz eseri okumuş gibi listelemeyin.

Bu ayrım benzerlik değerlendirmesinde de önemlidir. Bir cümlede kaynak görünmesi, alıntı biçiminin doğru kurulduğunu tek başına göstermez. Metin eşleşmelerini yorumlamak için Turnitin raporu okuma rehberi üzerinden atıf, alıntı ve metinsel benzerliğin farklı işlevlerini inceleyebilirsiniz.

Yayın türüne göre kaynakça kaydı oluşturun

Kaynakça kaydı hazırlarken önce belgenin ne olduğunu belirleyin. İnternetten indirilen her PDF bir web sayfası değildir; hakemli makale, kurumsal rapor veya tez olabilir. Erişim yolu ile yayın türünü karıştırmak, gerekli alanların kaybolmasına yol açar. Belgenin ilk sayfasını, yayıncı kaydını ve bibliyografik bilgilerini birlikte inceleyin.

Kitap için temel şablon şöyledir: “[Soyad], [Ad baş harfi]. ([Yıl]). [Kitap başlığı]. [Yayınevi].” Baskı bilgisi gerekiyorsa başlığın ardından uygun yerde belirtilir. Yayınevinin bulunduğu şehri alışkanlıkla eklemeyin. Çeviri bir kitap kullanıyorsanız çevirmen ve özgün yayın bilgisi gibi ek unsurların ilgili örnek kuralla uyumunu ayrıca denetleyin.

Dergi makalesi şablonu şöyledir: “[Soyad], [Ad baş harfi]. ([Yıl]). [Makale başlığı]. [Dergi adı], [Cilt]([Sayı]), [Sayfa aralığı].” Makale numarası kullanan dergilerde sayfa aralığı yerine ilgili yayın bilgisi gösterilir. Makalenin başlığı ile derginin adı aynı italik düzene sahip değildir. Cilt ve sayı bilgisini tek bir alan gibi yazmayın.

DOI bulunan yayınlarda APA’nın DOI sunum kuralını uygulayın; makale numarasını veya veri tabanı kayıt numarasını DOI sanmayın. Buradaki örnekler alan düzenini göstermek için bağlantısız tutulmuştur. Nihai kaynakçada DOI ve çevrim içi erişim bilgilerinin gerekip gerekmediğini yayın türünün kuralına göre belirleyin. Erişilemeyen veya doğrulanamayan bir tanımlayıcıyı tahmin ederek tamamlamayın.

Kurum yazarlı rapor için kurumun tam adı, yayın tarihi, rapor başlığı ve varsa rapor numarası önemlidir. Yazar ile yayıncı aynı kurumsa gereksiz tekrardan kaçınmaya ilişkin APA kuralını kontrol edin. Web sayfalarında ise sayfa başlığı, yazar kurum, yayın veya güncelleme tarihi ile site bilgisi birbirinden ayrılmalıdır. Her internet kaynağına otomatik erişim tarihi eklemek doğru bir yöntem değildir.

Kaynak yöneticisiyle iki yönlü denetim yapın

Zotero veya benzeri araçlar tekrarlanan işleri azaltabilir; yanlış içe aktarılmış veriyi kendiliğinden doğrulamaz. Başlığın tamamının büyük harfle gelmesi, kurumun kişi gibi kaydedilmesi veya dergi sayısının eksik olması üretilen çıktıya yansır. Bu nedenle düzeltmeyi mümkün olduğunca ana kayıtta yapın. Yalnızca belge içindeki çıktıyı düzeltmek, sonraki güncellemede aynı hatayı geri getirebilir.

Her kaydı özgün yayınla karşılaştırarak yazar, tarih ve başlığı doğrulayın.
Aynı eserin farklı biçimde kaydedilmiş kopyalarını ayıklayın.
Belgenizde uygun APA sürümünü ve kurumun dil tercihini belirleyin.
Metindeki atıfların kaynakçada karşılığı olup olmadığını denetleyin.
Kaynakçadaki her kaydın metinde kullanıldığı yeri bulun.
Son çıktıda italik, noktalama ve alfabetik sıralamayı gözle kontrol edin.

Bu denetimi bölüm bölüm yapmak, teslim günündeki uzun düzeltme listesini azaltır. Bir kaynak metinden çıkarıldığında kaynakça kaydının hâlâ listede kalıp kalmadığını kontrol edin. Aynı şekilde yeni eklenen bir tablo açıklamasındaki atıf da unutulmamalıdır. Kaynak ilişkisi yalnızca ana paragraflardan ibaret değildir.

APA 7 kaynak gösterme işlemini son güne bırakmamak için okuma notlarına ilgili sayfa veya bölüm bilgisini hemen ekleyin. “Bu fikir hangi metindeydi?” sorusunun yanıtını sonradan aramak zaman kaybettirir. Notlarınızda doğrudan alıntıyı, kendi özetinizi ve kişisel yorumunuzu ayrı işaretleyin. Böylece yazım sırasında bu üç metin türünü karıştırma olasılığınız azalır.

Sık yapılan hatalar ve teslim öncesi kontrol

Kaynakçayı farklı belgelerden kopyalayıp birleştirmek en yaygın tutarsızlık nedenlerinden biridir. Aynı yayın için bir kayıtta baş harfler, diğerinde tam ad bulunabilir; tarih veya baskı bilgisi farklı olabilir. Kayıtları görünüşlerine göre değil özgün yayın bilgisine göre karşılaştırın. Özellikle yeniden basım ile farklı baskıyı aynı şey saymayın.

Başka bir hata, her cümlenin sonuna aynı atfı ekleyerek akademik güvenilirliğin arttığını düşünmektir. Gereksiz tekrar metni zorlaştırabilir; yetersiz atıf ise düşüncenin aidiyetini belirsizleştirir. Kaynağın kapsamı anlaşılır olduğu sürece akıcı bir anlatı kurun. Kaynak değiştiğinde veya kendi yorumunuza geçtiğinizde bu geçişi açıkça gösterin.

Yazar soyadları ve tarihler metin ile kaynakçada eşleşiyor.
Doğrudan alıntılarda konum bilgisi bulunuyor.
Parafrazlar kaynak anlamını ve koşullarını koruyor.
Yayın türlerine uygun alanlar kullanılıyor.
Dil uyarlamaları tez boyunca tutarlı uygulanıyor.

Kaynak sisteminizi teslim edilebilir hâle getirin

APA 7 kaynak gösterme düzeninde son hedef, bir okuyucunun metindeki düşünceden ilgili esere güvenle ulaşabilmesidir. Önce bilginin doğruluğunu, sonra atfın kapsamını, ardından biçim ayrıntılarını denetleyin. Bu sıra, yanlış bir kaydı kusursuz biçimlendirmek için zaman harcamanızı önler ve düzeltmeleri daha anlamlı kılar.

Kaynak kayıtları, atıf tutarlılığı ve enstitü biçimi birlikte incelenecekse tez format ve kaynakça düzenleme desteği alabilirsiniz. İçerik ve kaynak seçiminin akademik sorumluluğu sizde kalır. Yönergenizi ve örnek bir bölümünüzü paylaşarak ücretsiz ön değerlendirme için bize ulaşın.